بلاگ

روش درس خواندن

اطلاعات مفید

روش درس خواندن

در این مطلب سعی می کنیم تا به مقایسه انواع روشهای مطالعه صحیح برای دانش جویان و دانش آموزان عزیز بپردازیم تا کسانی که به دنبال بهترین روش مطالعه می باشند با شناخت نکات مثبت و ضعف هر روش مطالعه، بهتر بتوانند شیوه و سبک مطالعه و خواندن را برگزینند:

روش درس خواندن

خواندن بدون نوشتن
در این روش فرد از زمانی كه كتاب را باز می‌ كند، شروع می‌كند به خواندن متن و پشت سرهم بدون توقف‌ متن‌ها را می‌خواند تا زمانی كه خسته شود یا زمان مطالعه به پایان برسد. اكثر افراد از این روش استفاده می‌كنند. ولی این بدترین روش برای مطالعه است. زیرا در این حالت تمركز فرد در سطح پایین قرار دارد. مطالعه کننده در حالت منفعل قرار می‌گیرد و احتمال خواب آلودگی زیاد است.

روش مطالعه گزینشی
برخی معتقدند از آنجا كه شیوه نگارش كتابهای درسی، تحلیلی است، اطلاعات كلیدی در اوایل و اواخر فصل قرار دارد. بنابراین در مطالعه اینگونه كتاب‌ها باید نكات زیر رعایت شود.
* چند پاراگراف اول هر فصل را بخوانید.
* چند پاراگراف آخر را نیز بخوانید.
* اگر كتاب دارای پرسشهایی باشد آنها را مطالعه كنید.
* تیتر ها و عنوانهای فرعی را بخوانید.
* یكی دو خط از هر پاراگراف در اواسط متن را كه به نظر مهم می آید، بخوانید.
* بخش نهایی كتاب یا خلاصه نتایج را هم بخوانید.
این روش نیز روش مناسبی برای مطالعه نیست. زیرا فرد نمی‌تواند بر كلیت مطالب تسلط پیدا كند.

روش مطالعه برجسته سازی (خط كشیدن زیر نكات مهم)
در این روش فرد همان‌طور كه متن را می‌خواند، زیر نكات مهم خط می‌كشد یا با ماژیك فسفوری آن را رنگ می‌كند.
روشهای برجسته سازی:

كسانی كه زیر نكات مهم را خط می‌كشند نیز دو حالت دارد:

1ـ اول مطالعه و فهم بعد خط: كسانی كه اول مطلب را مطالعه می‌كنند و می‌فهمند بعد زیر نكات مهم را خط می‌كشند از روش مناسب‌تری استفاده می‌كنند. زیرا با مراجعه بعدی این نكات مهم تداعی‌گر سایر نكات می‌شود.

2ـ انحصار توجه به خط كشیدن: برخی افراد به جای اینكه مطلب را مطالعه كنند و بفهمند تمام توجه آنها به خط كشیدن و برجسته كردن منحصر می‌شود. وقتی یك فصل را تمام می‌كنند، می‌بینند كه تنها چیزی كه آنها به دست آورده‌اند خط خطی كردن كتاب است اما از فهم مطلب چیزی عایدشان نگشته است.

روش مطالعه حاشیه نویسی
در این روش فرد ابتدا متن را می‌خواند بعد خلاصه آن یا نكات مهم آن را در حاشیه كتاب یادداشت می‌كند. این روش نسبت به دو روش قبلی بهتر است ولی بازهم روشی كامل برای درك عمیق مطالب و خواندن كتب درسی نیست ولی می تواند برای یادگیری مطالبی كه از اهمیتی چندان برخوردار نیستند مورد استفاده قرار گیرد.

روش مطالعه خلاصه نویسی
در این روش شما مطالب را می خوانید و آنچه را كه درك كرده اید بصورت خلاصه بر روی دفتری یادداشت می كنید كه این روش برای مطالعه مناسب است و از روشهای قبلی بهتر می باشد چرا كه در این روش ابتدا مطالب را درك كرده سپس آنها را یادداشت می كنید. اما بازهم بهترین روش برای خواندن نیست.
 

مراحل این روش
الف: در اتاقی آرام بنشینید و كتاب را باز كنید، اولین صفحه فصل مورد نظر را بیاورید و چند برگه یادداشت تمیز و یك قلم هم در كنار دستتان بگذارید.
ب: عنوان فصل و عنوان بعد از آن را، اگر وجود داشته باشد، یادداشت كنید.
ج: اولین بند را بخوانید و سپس خواندن را متوقف كنید.
د: آنگاه به دقت به آنچه خوانده اند بیندیشید و در كلماتی هر چه كمتر و به زبان خودتان آن را خلاصه كنید. این خلاصه می تواند حتی چهار یا پنج كلمه باشد و به صورت جمله هم نباشد.
هـ: مواظب باشید زیاد ننویسید و خلاصه با خود بند برابر نشود و رونویسی كامل از آن نباشد. فایده واقعی این روش زمانی آشكار می شود كه بخواهید برای امتحان آماده شوید. اگر فصل‌ها را خوب خلاصه كرده باشید، با مرور چند تا از این خلاصه ها خود را از خواندن كل كتاب معاف كرده اید.

روش مطالعه

روش مطالعه كلید برداری
در این روش شما بعد از درك مطالب، بصورت كلیدی نكات مهم را یادداشت می كنید و در واقع كلمه كلیدی، كوتاه ترین، راحت ترین ،بهترین و پر معنی‌ترین كلمه ای است كه با دیدن آن، مفهوم جمله تداعی شده و به خاطر آورده می شود. كلید برداری، روشی بسیار مناسب برای خواندن و نوشتن نكات مهم است.
در این روش، شخص نكته های مهمی را (نه كل مطالب را) كه احیاناً نویسنده كتاب آنها را مشخص كرده است یا خود فرد مهم بودن آنها را تشخیص می دهد، روی برگه هایی یادداشت می كند و در زمان مناسب مثلاً هنگام امتحان از آنها استفاده می كند.

روش مطالعه خلاقیت و طرح شبكه‌ای مغز
در این روش شما مطالب را می‌خوانید بعد از درك حقیقی آنها نكات مهم را به زبان خودتان و بصورت كلیدی یادداشت می كنید و سپس كلمات كلیدی را بر روی طرح شبكه ای مغز می نویسد ( در واقع نوشته های خود را به بهترین شكل ممكن سازماندهی می كنید و نكات اصلی و فرعی را مشخص می كنید) تا در دفعات بعد به جای دوباره خوانی كتاب ، فقط به طرح شبكه ای مراجعه كرده و با دیدن كلمات كلیدی نوشته شده بر روی طرح شبكه ای مغز ، آنها را خیلی سریع مرور كنید. این روش درصد موفقیت تحصیلی شما را تا حدود بسیار زیادی افزایش می دهد و درس خواندن را بسیار آسان می كند. و بازده مطالعه را افزایش می دهد.

روش درس خواندن(مطالعه) پس ختام
یکی از معروف ترین روش های مطالعه و یادگیری روش پس ختام است. این روش همچنین به منظور افزایش توانایی دانش آموزان و دانشجویان برای مطالعه و به خاطر سپردن مطالب ارائه شده در یک کتاب درسی ابداع شده است.
روش پس ختام از شش مرحله تشکیل شده است. در زیر هریک از این مراحل توضیح داده می شود.
پس ختام از به هم پیوستن ابتدای کلمات زیر ساخته شده است:
۱- پیش خوانی (پ) ۲- سوال کردن(س) ۳ – خواندن(خ)
۴- تفکر (ت) ۵- از حفظ کردن(ا) ۶- مرورکردن(م)
۱- پیش خوانی:
برای این که مطالب کتاب را خوب یاد بگیرید، ابتدا یک بار از روبخوانید تا یک برداشت کلی از موضوعات و قسمت های مهم آن کسب نمایید. این پیش خوانی منجر می شود به این که شما بتوانید مطالب را به صورت سلسله مراتبی( مثلاً از ساده به پیچیده) سازماندهی کنید. در مرحله پیش خوانی شما با جزئیات مطالب کتاب کاری ندارید. فقط جملات مهم یا عباراتی را که زیر آنها خط کشیده شده یا با حروف کج نوشته شده اند مورد توجه قرار می دهید. یا با نگاه اجمالی به مقدمه، فهرست مطالب تصاویر، جدول ها، نمودارها و سوال ها، خلاصه یا نتیجه گیری آخر فصل متوجه می شوید که مطالب مورد مطالعه، در چه زمینه ای است یا نحوه ارائه مطالب چگونه است. با نگاهی کلی به مطالب کتاب شما متوجه منظور و قصد نویسنده می شوید و با روشن شدن چهار چوب اصلی کتاب می توانید به سراغ مرحله دوم بروید.
۲- سوال کردن:
پس از آن که قسمتی یا فصلی از کتاب را خواندید، با توجه به هدفی که از مطالعه این کتاب دارید سوال هایی برای خودتان طرح کنید. یکی از راه های طرح سوال این است که عناوین را به صورت سوال مطرح کنید.
مثلاً از خودتان سوال کنید روش پس ختام چیست؟ چه کسی؟ چرا؟ و چه چیزی؟ بسازید.
۳- خواندن:
در این مرحله مطالب کتاب را با دقت بخوانید و سعی کنید سوال هایی را که مطرح کرده اید هنگام مطالعه جواب بدهید. به جزئیات کتاب و هدف های اساسی کتاب توجه کنید و سرعت مطالعه خودتان را به سهولت و پیچیدگی متن مورد مطالعه تغییر دهید یعنی اگر متن آسان بود با سرعت زیادتر مطالعه کنید و اگر متن سخت بود با سرعت کمتری مطالعه نمایید.
۴- تفکر:
سعی کنید آنچه را از کتاب می خوانید، بفهمید و به آن ها معنی دهید. یعنی همواره باید سعی کنید بین آن چه که می دانید و آن چه را که می خوانید ارتباط برقرار کنید. به سخن دیگر، بتوانید جنبه های کاربردی مطالب و مثال هایی را که می توان راجع به مطالب مورد مطالعه زد، در ذهن خود مجسم کنید. در این مرحله سعی کنید نکات فرعی را به مطالب اصلی پیوند دهید. تناقضات بین مطالب را حل کنید و بتوانید با استفاده از مطالبی که می خوانید به سوال های مطرح شده پاسخ بدهید.
۵- از حفظ گفتن:
پس از ان که هر قسمت یا هر فصل از کتاب را خواندید سعی کنید مطالب مهم آن را به یاد آورید و برای خودتان شرح دهید. ضمن باز گو کردن مطالب مهم برای خود، سوال هایی را که طرح کرده اید نیز جواب بدهید. از حفظ گفتن مطالب به شما کمک می کند تا بر درک مطالب خود نظارت داشته باشد یعنی برای شما معلوم و مسلم می شود که چه مطالبی را به خوبی فرا گرفته اید و چه قسمت هایی را خوب یاد نگرفته اید و باید دوباره ازنو بخوانید.
۶- مرور کردن:
وقتی که همه مطالب کتاب را خوانده اید آن را مرور یا باز بینی کنید. بهترین راه مرور کردن این است که تلاش کنید تا بدون مراجعه به کتاب، سوال های مهم را جواب دهید و اگر نتوانستید به سوال جواب دهید همان قسمت کتاب را دوباره بخوانید. دوباره خوانی نوعی مرور است اما نه برای همه کتاب. فقط قسمتی را که نمی دانید مرور یا باز بینی کنید. اثر بخشی این روش به عنوان یکی از بهترین روش های یادگیری مطالب ارائه شده در کتاب درسی و آمادگی برای امتحانات در پژوهش های متعددی به اثبات رسیده است. رابینسون کسی که این روش را ابداع کرده است در سطح گسترده ای آنرا مورد آزمایش قرار داد و دریافت که برای دانش آموزانی که مشکلات تحصیلی دارند بسیار مفید است. در ایران هم پژوهش های مختلفی در رابطه با روش پس ختام صورت گرفته است. نتایج پژوهش ها نشان داده اند که این روش هم در افزایش پیشرفت تحصیلی و هم در بالا بردن کیفیت یادگیری دانش آموزان موثر بوده است.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به صدشو خوش آمدید

دانش آموز عزیز

برای اطلاع از خدمات آموزشی و شرکت در قرعه کشی , فرم زیر را تکمیل کنید


    اطلاعات شما هرگز با شخص ثالث به اشتراک گذاشته نمی شود